Nadchodzące dni przyniosą ekstremalne upały, miejscami sięgające 40 stopni Celsjusza, co przy rekordowo niskich opadach w maju znacząco podnosi zagrożenie pożarowe w lasach i parkach narodowych. Służby pracują w najwyższej gotowości, a stan ściółki monitorowany jest dwa razy dziennie. O aktualnej sytuacji mówili dziś podczas briefingu prasowego wiceminister klimatu i środowiska Mikołaj Dorożała oraz dyrektor Lasów Państwowych Adam Wasiak.
Najważniejsze informacje:
- Obecnie w polskich lasach i parkach narodowych panuje zagrożenie pożarowe.
- Lasy pozostają otwarte dla odwiedzających (wyjątkiem jest Nadleśnictwo Józefów), jednak służby apelują o szczególną ostrożność.
- Z danych Instytutu Badań Leśnictwa wynika, że w maju br. miało miejsce 1791 pożarów lasu, o 1215 więcej niż w roku ubiegłym.
- Maj 2026 był skrajnie suchy, a suma opadów wyniosła zaledwie 60% normy wieloletniej.
- W działania przeciwpożarowe zaangażowanych jest około 10 tysięcy leśników.
- Do dyspozycji pozostaje flota 22 maszyn latających, w tym 14 dromaderów i 3 śmigłowce.
- Wilgotność ściółki w lasach i parkach narodowych sprawdzana jest dwa razy dziennie (o godz. 9:00 i 13:00).
- Na stronie Lasów Państwowych znajdują się aktualizowane na bieżąco mapy zagrożenia pożarowego.
Alarmujące statystyki i zmiany klimatu
Europa jest obecnie najszybciej ocieplającym się kontynentem, a rok 2025 zapisał się jako jeden z trzech najsuchszych w historii pomiarów od 1992 roku. Negatywny trend klimatyczny utrzymuje się również w 2026 roku. Skrajnie suchy maj doprowadził do sytuacji, w której najwięcej incydentów ogniowych odnotowano w województwie mazowieckim (aż 542 przypadki).
Rekomendacje dla turystów i zasady bezpieczeństwa
Choć lasy pozostają otwarte dla odwiedzających (wyjątkiem jest Nadleśnictwo Józefów), sytuacja wymaga od turystów szczególnej ostrożności. W parkach narodowych, takich jak Tatrzański czy Bieszczadzki, wysokie temperatury i brak naturalnego cienia na grzbietach górskich stanowią zagrożenie dla zdrowia.
Nie zamykamy lasów ani parków narodowych. To przestrzenie, które mają służyć ludziom jako miejsce schronienia i wytchnienia. Ale apelujemy o ostrożność i absolutne nieużywanie ognia. Komunikaty Tatrzańskiego Parku Narodowego, Kampinoskiego Parku Narodowego czy Karkonoskiego Parku Narodowego jasno wskazują, jak ważne jest dziś odpowiedzialne zachowanie. To apel do wszystkich, którzy wybierają się w góry: zadbajcie o siebie, weźcie wodę, stosujcie filtry i pamiętajcie o silnym promieniowaniu UV
– mówił wiceminister Mikołaj Dorożała podczas briefingu prasowego.
Pełna mobilizacja służb leśnych
Lasy Państwowe utrzymują najwyższą gotowość przeciwpożarową, angażując w bezpośrednie działania prewencyjne i gaśnicze około 10 tysięcy leśników. Systematyczny monitoring stanu wilgotności ściółki w lasach i parkach narodowych prowadzony jest dwa razy dziennie – o godzinie 9:00 oraz 13:00, co pozwala na bieżąco aktualizować mapy zagrożenia. Na stronach Lasów Państwowych można śledzić te dane w czasie rzeczywistym – kolor czerwony na mapie oznacza obecnie trzeci, najwyższy stopień zagrożenia.
Sytuacja jest wyjątkowo trudna. Przed nami weekend i przyszły tydzień z temperaturami sięgającymi 40°C, a już teraz wilgotność ściółki w większości lasów spadła poniżej 10%. Dla porównania, kartka papieru ma wilgotność około 8%. To dobrze oddaje skalę zagrożenia. Jesteśmy na to przygotowani: w Polsce działa spójny, jednolity system ochrony przeciwpożarowej, obejmujący ponad 700 wież i dostrzegalni oraz monitoring prowadzony przez pracowników Lasów Państwowych, a także system kamer
– mówił podczas briefingu Adam Wasiak Dyrektor Generalny Lasów Państwowych.
Do natychmiastowej dyspozycji służb pozostaje flota 22 maszyn latających, w tym 14 wyspecjalizowanych samolotów typu Dromader oraz 3 śmigłowce. Skala wyzwań jest bezprecedensowa – według najnowszych danych Instytutu Badań Leśnictwa, tylko w maju 2026 roku wybuchło aż 1791 pożarów, co daje dramatyczną średnią 58 incydentów każdego dnia. Sytuację pogarsza fakt, że aż 70% tych zdarzeń to celowe podpalenia. W obliczu tych statystyk wiceminister Mikołaj Dorożała podkreślił konieczność wzmożonego nadzoru ze strony starostów nad lasami prywatnymi, ponieważ to właśnie na tych terenach często biorą swój początek ogniska ognia.
Jak zachować się w lesie lub parku narodowym?
- Jeśli zauważysz dym/ogień reaguj! Szybka reakcja jest tutaj kluczowa!
- Zwracaj uwagę na osoby, które łamią zasady ostrożności. W razie potrzeby zareaguj lub poinformuj odpowiednie służby o zagrożeniu.
- Przed wyjściem do lasu sprawdź stopień zagrożenia pożarowego – dowiesz się przy okazji, czy nie wprowadzono czasowego zakazu wstępu do lasu.
- Nie wjeżdżaj samochodem, motocyklem ani innym pojazdem na łąki, do lasu lub na tereny niedostępne dla ruchu. Rozgrzane elementy pojazdu mogą spowodować zapłon suchej trawy lub ściółki.
- Nie lekceważ komunikatów o wysokim zagrożeniu pożarowym. Podczas suszy i upałów nawet niewielka iskra może wywołać pożar.
- Podnoś świadomość innych – edukacja jest ważną częścią ochrony lasu.
- Naładuj telefon, zapisz numery do straży leśnej, nadleśnictwa, w którym przebywasz.
- Zabierz ze sobą odpowiedni zapas wody. W czasie upałów organizm szybko się odwadnia, dlatego warto mieć co najmniej 2–3 litry wody na osobę, a przy dłuższych trasach nawet więcej.
- Ubierz się odpowiednio. Wybieraj lekką, przewiewną odzież w jasnych kolorach. Pamiętaj o nakryciu głowy, okularach przeciwsłonecznych oraz stosowaniu kremu z filtrem UV.
- Wyruszaj na szlaki wcześnie rano. Najwyższe temperatury występują między godziną 11:00 a 17:00. Jeśli to możliwe, rozpocznij wędrówkę rano i zaplanuj jej zakończenie przed największym upałem.
- Dobierz trasę do swoich możliwości. Wysoka temperatura znacząco zwiększa wysiłek podczas podejść.
- Rób przerwy i reaguj na pierwsze objawy osłabienia, przegrzania lub odwodnienia.
- Zwróć szczególną uwagę na dzieci i osoby starsze. Małe dzieci oraz seniorzy są szczególnie narażeni na przegrzanie i odwodnienie. Planując wycieczkę z ich udziałem, wybieraj krótsze i mniej wymagające trasy, rób częste przerwy w cieniu oraz regularnie przypominaj o piciu wody – nawet wtedy, gdy nie odczuwają pragnienia. W przypadku złego samopoczucia należy niezwłocznie przerwać wędrówkę.
- Pamiętaj, że na połoninach i grzbietach górskich praktycznie nie ma naturalnego cienia. Długotrwała ekspozycja na słońce może prowadzić do szybkiego przegrzania organizmu, dlatego odpowiednio zaplanuj czas przejścia najbardziej nasłonecznionych odcinków szlaku.
- Poruszaj się wyłącznie udostępnionymi trasami: W rezerwatach przyrody wolno poruszać się tylko po szlakach i ścieżkach wyraźnie udostępnionych do ruchu
Jak zachować się w przypadku zauważenia pożaru?
- Oceń sytuację: Spróbuj określić lokalizację (np. najbliższa miejscowość, numer słupka oddziałowego w lesie, charakterystyczny punkt w terenie).
- Zadzwoń niezwłocznie: Powiadom służby, korzystając w pierwszej kolejności z numerów 112 lub 998.
- Podaj najważniejsze informacje: Wytłumacz co się pali, gdzie, czy zagrożeni są ludzie oraz podaj swoje dane kontaktowe.
- Ewakuuj się: Nie próbuj gasić dużego pożaru na własną rękę. Oddal się w bezpieczne miejsce.
