shutterstock 130619210Olbrzymie rachunki za wodę, wysokie ceny wody butelkowanej, bankrutujący rolnicy, kolejny podatek nakładany na Polaków – taki obraz zmian w Prawie wodnym może mieć przeciętny Kowalski po lekturze niektórych nagłówków gazet. Ile w tym prawdy, a ile to tylko straszenie?

Zmiany w Prawie wodnym wynikają z konieczności wdrożenia unijnych przepisów, tj. Ramowej Dyrektywy Wodnej. Zgodnie z dokumentem użytkownicy mają obowiązek ponoszenia opłat za wodę wykorzystywaną w celach gospodarczych. A jeśli zignorujemy unijne prawo? - "Wówczas grożą Polsce ogromne kary finansowe oraz brak uruchomienia środków na gospodarkę wodną z budżetu Unii Europejskiej na lata 2014-2020" - wyjaśnia rzecznik resortu Paweł Mucha.

niskaemisjaO dwie nowe części – obok Ekologicznego Akumulatora dla Przemysłu – NFOŚiGW wzbogacił program priorytetowy „Wsparcie przedsięwzięć w zakresie niskoemisyjnej i zasobooszczędnej gospodarki”, którego całkowity budżet wynosi 2,5 mld zł. Kolejne części instrumentu finansowego przygotowano pod kątem beneficjentów I osi PO IiŚ 2014-2020 oraz sektora ciepłowniczego. Nabór wniosków rozpocznie się 16 sierpnia br.

Program „Wsparcie przedsięwzięć w zakresie niskoemisyjnej i zasobooszczędnej gospodarki” – którego celem jest zmniejszenie negatywnego oddziaływania przedsięwzięć na środowisko poprzez działania inwestycyjne – został przyjęty i ogłoszony w 2015 r. Wówczas, w I naborze zostało złożonych 18 wniosków na łączną kwotę dofinansowania ponad 950 mln zł. Pozytywną ocenę uzyskało 13 wniosków (w sumie 650 mln zł dofinansowania), z czego 6 posiada już zawarte z NFOŚiGW umowy, a pozostałe są jeszcze kontraktowane. Przedsięwzięcia zgłoszone do programu mają zróżnicowany charakter: dotyczą instalacji sektora energetycznego, hutniczego oraz meblowego. Jednym z ciekawszych przykładów projektów, które wspiera Narodowy Fundusz, jest przedsięwzięcie polegające na budowie zamkniętego systemu chłodzenia wody z przeponową chłodnią wentylatorową. Projekt ten przyczyni się do oszczędności wody 963 m3/rok oraz zmniejszenia zapotrzebowania na energię elektryczną o 8 125,34 MWh/rok.

smog krakowPoprawa jakości powietrza poprzez ograniczenie lub uniknięcie emisji CO2 w wyniku zwiększenia produkcji energii z odnawialnych źródeł oraz zmniejszenia zużycia energii w budynkach – to cel programu „Poprawa jakości powietrza”, na który NFOŚiGW przeznaczy 1 mld zł. Wnioski na Część 1) Energetyczne wykorzystanie zasobów geotermalnych można składać od 8 sierpnia, na Część 2) Zmniejszenie zużycia energii w budownictwie od 1 sierpnia.

W ramach całego programu priorytetowego „Poprawa jakości powietrza” (dwie części) Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przewidział do 300 mln zł dotacji i do 700 mln zł preferencyjnych pożyczek.

NFOŚiGW dostosowuje propozycje programowe w zakresie odnawialnych źródeł energii do nowych regulacji prawnych po to, by zapewnić spójność między ofertą finansową Funduszu, a wsparciem wynikającym z ustawy o OZE. W tym obszarze priorytetami będzie promowanie stabilnych źródeł OZE, a przede wszystkim pozyskiwanie energii z wód geotermalnych, biogazowni oraz małych elektrowni wodnych. Mając to na uwadze, a także zidentyfikowany potencjał zasobów geotermalnych w Polsce, oczekiwania rynku oraz wskazania „Polityki Energetycznej Polski do 2030 r.” (zgodnie z którą wsparciem należy objąć m.in. zwiększenie wykorzystania energii geotermalnej) Narodowy Fundusz przygotował program, którego celem jest zwiększenie produkcji energii pochodzącej z tych zasobów. To kolejny krok w stronę realizacji wymagań pakietu klimatycznego w obszarze produkcji energii z OZE.

odra minPriorytetem rządu są inwestycje na Odrze, gdzie wkrótce ruszą prace związane z likwidacją wąskich gardeł. Realizacja rządowego programu ma przynieść korzyści całej gospodarce – rozwinie się transport rzeczny, a wraz z nim ta gałąź przemysłu, oraz poprawi się bezpieczeństwo przeciwpowodziowe. Żeglowność rzek ma być przywrócona do 2030 roku, co w sumie ma kosztować 70 mld zł.

– Rozpoczynamy działania w ramach programu operacyjnego Infrastruktura i Środowisko i przystępujemy do likwidacji tzw. wąskich gardeł na Odrze – mówi agencji Newseria Biznes Jerzy Materna, wiceminister gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej. – Do 2019 roku chcemy przywrócić na niej żeglowność. W wyniku tych inwestycji Odra nie uzyska jeszcze najwyższej IV klasy żeglowności, ale barki będą już mogły po niej regularnie pływać.

W połowie czerwca br. rząd przyjął założenia do planów rozwoju śródlądowych dróg wodnych w Polsce. Zgodnie z nimi uzyskanie żeglowności krajowych rzek do 2030 roku ma łącznie kosztować ponad 70 mld zł. Na pierwsze prace, jak twierdzi Jerzy Materna, przeznaczono około 1 mld złotych z Unii Europejskiej. Wiceminister podkreśla, że są szanse na dodatkowe fundusze.

oplata za wodeTylko około 8 proc. gospodarstw rolnych zostanie objętych nowymi opłatami za pobór wody, które przewiduje projekt nowego Prawa Wodnego. Opłaty za wodę w rolnictwie dotyczyć będą wyłącznie sztucznie pobieranych wód w ilościach, które przekraczają 5000 litrów dziennie (tj. w ilościach przekraczających zwykłe korzystanie z wód).

Za pobór wody do celów rolniczych na potrzeby zaopatrzenia w wodę ludzi i zwierząt gospodarskich, który przekracza 5m3 na dobę (tj. w zakresie niebędącym zwykłym korzystaniem z wód), opłata wyniesie 0,30 zł za 1 m3 pobranej wody podziemnej i 0,15 zł za 1 m3 pobranej wody powierzchniowej. W takim wymiarze opłata nie powinna objąć niewielkich gospodarstw rolnych, a jedynie gospodarstwa wysokotowarowe.  

Nawadnianie za pomocą urządzeń pompowych objęte zostanie opłatą w wysokości 0,15 zł za 1 m3 pobieranej wody podziemnej. Rolnicy, którzy zaplanowali magazynowanie wody deszczowej, systemy melioracji i naturalnego nawadniania gruntów (przesiąki), nie będą ponosili opłat za wykorzystanie wód, jeśli nie będzie wiązało się to ze sztucznym nawadnianiem i mechanicznym poborem wody.